Bóbr europejski

Królestwo
zwierząt
Typ
strunowce
Podtyp
kręgowce
Gromada
ssaki
Infragromada
łożyskowce
Rząd
gryzonie
Rodzina
bobrowate
Rodzaj
bobry
Gatunek
bóbr europejski

Bóbr europejski

Kategoria
Zwierzęta > Ssaki
Nazwa łacińska
Castor fiber
Sposób odżywiania
roślinożerne
Przeciętna długość życia
30 lat
Bóbr to największy gryzoń Eurazji: masa ciała dorosłego osobnika dochodzi do 29 kg, a długość - do 110 cm.
Jest zwierzęciem silnie terytorialnym, rodzinnym i zasadniczo monogamicznym; wiedzie nocny tryb życia. Posiada wiele cech morfologicznych, które ułatwiają mu prowadzenie ziemnowodnego trybu życia. Może przebywać pod wodą bez przerwy nawet do 15 minut. Bóbr potrafi przystosować środowisko do własnych potrzeb. Dzięki wyjątkowo silnym siekaczom bobry potrafią ściąć bardzo grube drzewa, o średnicy nawet do 1 m. Do najbardziej charakterystycznych śladów funkcjonowania bobrów w środowisku należą budowane przez nie tamy i żeremia.

Głowa bobra przechodzi w tułów, który ma opływowy kształt, co ułatwia mu poruszanie się w wodzie. Bóbr ma chwytne przednie łapy, a tylne są masywne i silne, na których końcach ma łapy zakończone błoną pławną. Oczy bobra są małe, przykryte przeźroczystą powieką, która, podczas nurkowania, pełni funkcje ochronne.
Ogon bobra jest bardzo charakterystyczny - duży i spłaszczony, pokryty łuską. Podczas pływania pełni rolę steru, a na powierzchni służy bobrowi za podpórkę. Jego kolejną rolą jest magazynowanie tłuszczu, a także termoregulacja organizmu.
Stosunek masy mózgu bobra do reszty ciała jest najwyższy wśród gryzoni, a co za tym idzie, bobry potrafią zachowywać się niezwykle logicznie - potrafią budować sobie schody, żeby sięgnąć wyżej, oraz znacznie łatwiej idzie im pokonywanie przeszkód.
Bobry znane są z komunikacji zapachowej. Wykształciły, w okolicy odbytu, gruczoły przyodbytowe oraz dwa worki strojowe, w których mają gruczoły. Wydzielana przez nich substancja pomaga bobrom w rozpoznawaniu się.
Bobry mają bardzo duże jelito ślepe, którego pojemność jest dwukrotnie większa niż pojemność żołądka. Jelito cienkie jest sześć razy dłuższe niż ciało bobra.
Dymorfizm płciowy u bobrów nie istnieje, określenie płci jest możliwe przez znalezienie kości prąciowej w pseudokloace, przez prześwietlenie lub badanie genetyczne.
Bobry pokryte są gęstym, miękkim i lśniącym futerkiem. Włosy okrywowe bobra u nasady są węższe a szersze na końcach, co zapewnia izolację i większą siłę wyporu podczas pływania.
Bobry mają długie i bardzo silne siekacze, które rosną przez całe życie i wymagają nieustannego ścierania.
Podczas nurkowania kanały uszne i nosowe bobrów są zamykane przez fałdy skórne. Krwiobieg bobra kieruje większą ilość krwi do mózgu, tętno podczas pływania zostaje obniżone.
Bobry są bardzo komunikatywne i porozumiewają się na różne sposoby. Mogą bić ogonem o powierzchnię wody, co jest znakiem, że w pobliżu jest zagrożenie. Dużą rolę odgrywa też dotyk, bobry często siłują się, ale z drugiej strony pomagają sobie przy oczyszczaniu futra, czy innych zabiegach kosmetycznych.

Samica rodzi średnio dwa młode w miocie, raz w roku. Gody odbywają się w styczniu i lutym, ciąża trwa ok. 106 dni. Młode ważą około 500g, a po roku już 8-13 kg. Opiekę nad dziećmi stanowią oboje rodzice, ale też starsze rodzeństwo. Młode bobry potrafią pływać, ale często wspinają się na grzbiet rodziców. W pierwszym miesiącu dzieci ssą mleko matki, w nocy śpią, a w dzień poznają świat. Kiedy młode przechodzą na stały pokarm, wtedy zmienia się ich dobowy cykl - częściej śpią za dnia, a aktywne stają się w nocy.
Zimą bobry spędzają czas w żeremiu, gdzie temperatura nie spada poniżej 0. Wypływają na krótkie chwile, nocą, znajdują gałązki i zabierają je z powrotem do "domu". Wiosną, z żeremi wypływają całe rodziny i znaczą tereny.
Do końca kwietnia, kiedy na świat przychodzą młode bobry, te trzyletnie opuszczają dom i wyruszają na poszukiwanie nowych terenów, gdzie mogłyby się osiedlić.
W październiku bobry zaczynają gromadzić zapasy zimowe, odbudowują też wtedy swoje żeremie.

Bobry są roślinożercami i zjadają każdą dostępną część rosliny - wiosną i latem rośliny zielne, zimą krzewy i drzewa liściaste, ale tylko ich korę, cienkie gałązki i łyko.
Znaczną część diety bobra stanowi celuloza, dlatego stosuje on cekotrofię, która polega na tym, że wytwarza on dwa rodzaje odchodów i zjada ten z nich, w którym są składniki przetworzone przez bakterie.



Obszar występowania

W przeszłości zasięg występowania gatunku obejmował całą strefę umiarkowaną Europy i Azji, jednak wyginął w wielu regionach Europy. Można go spotkać w północnej części Eurazji: od Francji, przez Europę Środkową, Skandynawię, po Rosję, wraz z azjatycką jej częścią, a także w chińskim regionie Sinciang i w zachodniej Mongolii.

Informacje na temat ochrony

W większości krajów europejskich bóbr podlega ochronie na podstawie dwóch aktów prawnych: Konwencji o ochronie gatunków dzikiej flory i fauny europejskiej oraz ich siedlisk oraz Dyrektywy Siedliskowej. W Polsce jest gatunkiem częściowo chronionym.

Zdjęcie: Jacek Zięba CC BY-SA/ wikipedia / Bobry nie zapadają w sen zimowy. Jednak przy temperaturze poniżej zera praktycznie nie pokazują się na zewnątrz


Więcej o zwierzętach i okolicach w artykułach

Zobacz również

  • Dzik

    Dzik Dzik to duży ssak o krępej budowie, z silnie rozwiniętą przednią częścią ciała i wyraźnie niższym zadem....

    Dowiedz się więcej

  • konik polski

    konik polski Polska rasa konia późno dojrzewającego (3–5 lat) w typie kuca, długowiecznego, odpornego na choroby i...

    Dowiedz się więcej

  • Kuna leśna

    Kuna leśna Gatunek niewielkiego ssaka drapieżnego z rodziny łasicowatych. Podobnie jak większość małych łasicowatych...

    Dowiedz się więcej