Zależnie od klasyfikacji do storczyków zaliczanych jest od kilkunastu do kilkudziesięciu gatunków. W Polsce gatunkiem typowym jest storczyk kukawka (Orchis militaris L.)
Na łodydze tylko jeden osadzony pochwiasto liść, pozostałe skupione u nasady w różyczkę. Korzeń stanowią dwie jajowate lub kuliste, niepodzielne, podziemne bulwy.
Kwiaty zebrane w kształtny, gęsty kłos osadzony na szczycie łodygi. Kwiaty rozmieszczone w kątach błoniastych i zasychających przysadek krótszych od zalążni. Warżka kwiatu skierowana w dół, opatrzona ostrogą. Niektóre gatunki tego rodzaju wykształciły kwiaty o specyficznych kształtach lub zapachach, przywabiających owady.
W Polsce występują następujące gatunki:
storczyk blady (Orchis pallens L.)
storczyk błotny (Orchis palustris Jacq.)
storczyk cuchnący (Orchis coriophora L.)
storczyk drobnokwiatowy (Orchis ustulata L.)
storczyk kukawka (Orchis militaris L.)
storczyk męski (Orchis mascula (L.) L.)
storczyk purpurowy (Orchis purpurea Huds.)
storczyk samczy, s. samiczy (Orchis morio L.)
storczyk trójzębny (Orchis tridentata Scop.) – gatunek uważany w Polsce za wymarły, odnaleziony ponownie w 2012 roku.

Wszystkie gatunki tego rodzaju występujące w Polsce objęte są ścisłą ochroną gatunkową. Ze względu na zagrożenie wyginięciem niektóre gatunki wpisane są do Polskiej Czerwonej Księgi Roślin.