Długość ciała 13-20 mm, czułki do pięciu razy dłuższe niż reszta ciała. Ciało brunatne, z szarym nalotem. Nazwa owada pochodzi od odgłosów wydawanych przez zaniepokojone tycze, przypominających piłowanie drewna.

Owady dorosłe występują od kwietnia do czerwca, w kwietniu przystępują do lotów godowych. Rójka trwa do końca maja lub początków czerwca. Owady dorosłe żerują w koronach sosem, ogryzając młode pędy. Samice składają jaja w szparach kory martwych sosen, rzadziej jodeł, świerków, modrzewi. Z jaj wylęgają się larwy osiągające przed przepoczwarzeniem długość 40 mm.

Tycz cieśla występuje w lasach iglastych całej Europy, na Kaukazie, w Azji Mniejszej, na Syberii w Chinach i Korei. W Polsce dość powszechne.

Nie podlega ochronie